Novaj informoj kaj aliĝilo troveblas sub la koncerna temo de nia retejo.
Ronaldo
Novaj informoj kaj aliĝilo troveblas sub la koncerna temo de nia retejo.
Ronaldo
Der Trinkbrunnen an der Müllerstraße (U6)
Ekde pasko la puto estas preta. La akvo estas trinkebla, kiel oni povas vidi sur la foto.
Maldekstre en la fono la preĝejo St. Joseph (Eniro en la momento per Willdenowstraße). Dekstre inter la arboj estas la memorejo por Max Josef Metzger, kie okazis antaŭ la renovigo de la placo foje memorigo okaze de la mortotago.
— antaux Pasko 2021
La trinkfonto sur Max-Josef-Metzger-Platz en Berlinoa kvartalo Wedding denove bobelas. Certe placis al persono, de kiu devenas la nomo de la placo, la pacifisto kaj pioniro de ekomeno, kiu ne nur parolis Esperanton, sed ankaŭ instruis al la infanojn de la katolika junulara grupo en Graz.
Tio estis la instigo por fiksi frazojn en Esperanto sur la kurejon ĉirkaŭ la placo. Berlina Akvoserva Kompanio (Berliner Wasserbetriebe) donacis trinkfontanon. Aktuale estas 160 la urbo. Max Josef Metzger certe estus feliĉa pri tio, ĉar li ankaŭ estis vegetarano, nefumanto kaj batalis kontraŭ alkoholismo.
Provizora tabulo malkonsilas trinki la akvon por purigado de la tuboj
All-focus
La putoj ne funkciis dum la tuta jaro 2020. Eble la tago de tago (22a de marto) estis instigi pre refunkcciigi. Trinkfonto ĉe la Lietzensee estis anoncita. La Esperanto-grupo devis kontentiĝi kun kafo dum sia promenado. La Granda Kaskado ankoraŭ estis seka.
Se la vetero estos bona, vi havas celon por ekskurso dum la venontaj printempaj tagoj. Okaze de lia naskiĝtago la 3an de februaro, la vetero ne estis invita.
Kutime okzazis memora evento (kutime kun Sankta Meso) la 17-an de aprilo la tago, kiam li estis ekzekutita en la malliberejo de Brandenburgio .
Ĝis lia aresto la 29an de junio 1943 li loĝis en la korto malantaŭ la preĝejo Sankta Jozefo. Diversaj memortabuloj kaj “Stolperstein” (stumblo ŝtono) antaŭ la preĝejo en Müllerstrasse indikas tion.
Malgraŭ la tuta pandemio, devas esti ebla inda memorfesto ekstere kun sufiĉa distanco. Tiam vi eblas prezenti unu el liaj multaj kantoj.
La titolo de la kontribuo eble memorigos pri la junulara kampanjo “Max bezonas akvon” organizita de la FDJ en 1948/49 por la konstruado de akvotubo de la Saale por provizi la Unterwellenborn-ŝtalfabrikon.
Früher fand am 17. April, dem Tag, an dem er im Zuchthaus in Brandenburg hingerichtet worden war, eine Gedenkveranstaltung statt (teilweise mit Heiliger Messe). Er hatte bis zu seiner Verhaftung am 29. Juni 1943 im Hof hinter der Kirche St. Josef gewohnt. Verschiedene Gedenktafeln und ein Stolperstein vor der Kirche in der Müllerstraße weisen darauf hin.
Aller Pandemie zum Trotz müßte ein ein würdiges Gedenken im Freien mit genügend Abstand möglich sein. Dann kann man auch eines seiner vielen Lieder vortragen.
Der Titel erinnert vielleicht manchen noch an die von der FDJ organisierte Jugendkampagne “Max braucht Wasser“ 1948/49 für den Bau einer Wasserleitung von der Saale zur Versorgung des Stahlwerks Unterwellenborn.
La promenado apud la bordo la la lago Lietzensee Okaze de la Tago de Akvo la 22an de maro 2012 okazis en plena suno. De la elriopunkto apund la Granda Kaskado estis la vojo al la Parkwächterhaus., kie nun estas movebla kafejo. Survoje estas videblaj multaj maloftaj kaj maljunaj arboj kaj statuoj.
![]() |
![]() |
La agrabla surprizo estis, ke je la fino de la promenado estas movebla kafejo sur biciklo, kie oni povas ricevi diversajn varmajn kaj varmegajn trinkajxojn. La partoprenantoj vaste utiligis la servon.
Survoje estas la jenaj statuoj.
“Speerträger” von Bernhard Bleeker, 1940
Zwei Seelöwen mit Vogeltränke
Eliro 14:30 apud la Granda Kaskado (Dernburgstrasse)
Unuiĝintaj Nacioj alvokas ekde 1993 ĉiujare la 22an de marto por trakti akvajn problemojn. La alvoko por 2020 estis: »Ni ne havas tempon por atendi. Ĉiuj povas fari ion!« kaj atentigas pri la diversaj rilatoj inter klimata ŝanĝo kaj akvo. Pli efika akvoprovizado reduktas la emision de klimataj gasoj kaj la adaptiĝo de la tuta akva sektoro al klimata ŝanĝo protektas sanon kaj savas vivojn.
La vojo laŭ la orienta bordo de la Lietzensee kondukas al la tiel nomata »Parkwächterhaus« (domo por la gardisto de la parko). Tie iam ekzistis vendejo por minerala akvo kaj lakto. Aktuale estas fermita por renovigo.
De la gazono apud la norda bordo oni povas atingi la metroon (linio U2) en Sophie-Charlotte-Platz.
Lietzensee estas unu el la Grunewald-lagoj , kiuj ekestis dum la lasta glaciepoko. La densa arbaro, kiu laŭdire estis ĉirkaŭe, estis transformita al parko en 1824.de la prusa ministro pri ŝtatoj kaj milito Job von Witzleben
La nomo de la lago devenas de la vilaĝo Lietzow aŭ Lützow, kiu apartenis al la benediktina monakinejo de Sankt Marien, kaj estis uzata por kultivi fiŝojn. Terminoj kiel Lietzow, Lützow, Lusce, ktp. devenas de la slava vorto »luccina«, kiu signifas ion simile al “marĉo” aŭ “pondeto”.
Post la morto de Witzleben en la jaro 1837, la lago plurfoje ŝanĝis posedantojn. La ĝardenisto Ferdinand Deppe transformis ĝin 1840 al vidindaĵo pro la rozoj kaj dalioj. Ekde 1905 estis konstruitaj elegantaj apartamentaj domoj rekte aoud la orienta bordo. Restis tri verdaj spacoj neuzataj: Witzlebenplatz, Kuno-Fischer-Platz kaj Dernburgplatz.
Decido de la urbodomo de Charlottenburg en 1910 malhelpis la konstruon de domoj sur la okcidenta kaj norda bordo. Tiel estas la situacio ĝis hodiaŭ
La digo por la Neue Kantstrasse dividas la lagon 1904 en du partojn.
Planoj por rearanĝo de la lago ekestis en 1912, kiam Erwin Barth komencis kiel direktoro de la ĝardenoj de Charlottenburg. Inter 1918 kaj 1920 estis kreitaj novaj verdaj spacoj en la maniereo de “Art Nouveau” por doni laboron al senlaboruloj. La Granda Kaskado, kreita de Erwin Barth kaj Heinrich Seeling en 1912/1913 ĉe la suda fino de la lago, kaj la “Parkwächterhaus” de 1924/1925 estas protektitaj arkitekturaj monumentoj.
Pro la 100 jaroj de la ekzisto estis planita granda festo la 13an kaj 14an de junio 2020. La asocioj “Bürger für den Lietzensee (Civitanoj por Lietzensee) e.V.” kaj “Parkhaus Lietzensee e.V.” preparis festivalon por junuloj kaj nejunuloj, kun la subteno de multaj homoj el la kvartalo.
La “Parkwächterhaus” estis konstruita en 1925 apud la “Volks- und Spielwiese” (popola kaj luda gazono) laŭ planoj de la Rudolf Walter kaj realigata de la “Mauerei & Zimmerei” August Spahr. Ĝi situas sur Wundstraße 39, (antaŭa nomo “Königsweg” reĝo vojo) kaj havis en la teretaĝo publikajn necesejojn por viroj kaj virinoj, ĉambron por la administracio de la parko kaj vendejon por lakto kaj minerala akvo. En la supra etaĝo estis loĝejo por la gardisto de la parko.
La domo estas fermita ĝis 2021 pro renovigo. Estas financita per 245.000 € de la Bundesregierung (federacia registaro) kaj 600.000 € de berlina “Lottostiftung” (fonduso por elspezi la profiton de la berlina loterio). La asocio kolektis 30,000 € per donacoj. Ekzemple ili starigis moveblan vendejon por glaciaĵoj en 2016 post la fermo de la bierĝardeno.
La Granda Kaskado situas sur la suda fino de la parko apud Dernburgstrasse. Ekzistas ankaŭ malgranda kaskado kun ronda baseno kaj fontano en la norda parto apud Wundtstraße. Ambaŭ kaskadoj estis kreitaj de Erwin Barth kaj Heinrich Seeling en 1912-13.
Tabulo informas, ke la urbo Charlottenburg aĉetis la lagon kun la neevoluinta okcidenta bordo en 1910. Por plibonigi la kvaliton de la akvo, oni decis alkonduki trinkakvon per implona kaskado.
Ĝi estis renovigita en 2006 per financoj de la “Stiftung Denkmalschutz” (Berlina Fondus por la Protekto de Monumentoj) – La distrikto rekonstruis la akvan sistemon (246.000 €) por uzi la akvon el Lietzensee en ekologie respondeca maniero. La apudaj gazonoj estas refaritaj laŭ la planoj de la ĝardenarkitekto Erwin Barth.
La 8a de marto estas en Berlino (federacia lando) de 2019 oficiala festotago (senlabora)!
https://eo.wikipedia.org/wiki/Klara_Zamenhof
Aktuale Wikipedio atentigas per la jena alvoko al kunlaboro (konsiloj)
Ne flirtis verdaj flagoj super la duka palaco en Braunschweig kiam en la vespero de la 18-a de februaro 1911 la intelekta, ekonomia kaj politika elito de la duklando estis kunvokita de la suvereno por aŭskulti prelegon pri Esperanto.
La restaŭrita kastela fasado hodiaŭ
Ĉirkaŭ 40 partoprenantoj, inkluzive de la urbestro, la ministroj, diversaj lernejaj direktoroj kaj reprezentantoj de industrio, aŭdis tri kvaronhoran prelegon de Dr. Ernst Kliemke el Berlino.
Poste eblis demandoj. Laŭ la speciala peto de la duka-regenta paro, D-ro. Kliemke prezentis poemon de Heinrich Heine en la traduko de Zamenhof (En sonĝo princinon mi vidis).
Estas detala raporto de prokuroro Adolf Reinking (poste prezidanto de Germana Esperanto-Asocio) en Germana Esperantisto n-ro 4 el 1911 pri la vespero. Estis konsiderata kiel granda sukceso, ĉar ĉiuj konataj obĵetoj kontraŭ Esperanto povus esti rifutitaj.
Rimarkoj ankaŭ en “La Brita Esperantisto” junio 1911.
Kelkajn semajnojn poste, la duko-reganto Johann Albrecht kaj lia edzino Elisabeth zu Stolberg-Roßla vizitis la esperantan standon ĉe la “Internacia Ekspozicio por Vojaĝado kaj Turismo” en Berlino. Gvidis Kliemke tra la relative vasta stando.
Ili havis multajn aferojn komune , ĉar Kliemke estis la direktoro de la Orienta Afrika Fervoja Kompanio en la nuna Tanzanio kaj Johann Albrecht von Mecklenburg estis la prezidanto de la Germana Kolonia Asocio. En la kolonia konferenco en Belin en 1910, Kliemke rekomendis Esperanton kiel la lingvo de komunikado en la kolonioj kaj publikigis pri tiu temo en revuoj.
Esperanto ekzistis en Braunschweig delonge kaj post la prelego en la kastelo prof. Dr. Eduard Freise, la estro de la loka droglernejo, informis pri lernejaj eksperimentoj kun Esperanto.
Estis pluraj grupoj, inkluzive unu el la laboristaj esperantistoj, kun regulaj kunvenoj.
La historia loko en la kastelo ne plu estas vizitebla en sia origina stato, ĉar la kastelo estis damaĝita en la dua mondmilito kaj poste malkonstruita. Parto de ĝi estis rekonstruita kaj, kun sia historia meblaro, ofertas impreson de la ekipaĵo, kiun D-ro. Kliemke vidis 1911 kiam la duka-reganto lin invitis al vespermanĝo en la privata apartamento antaŭla prelego. Eble aspektis tiel:
ÜbersetzerDer kostenlose Service von Google übersetzt in …
|
Google Übersetzer funktioniert …Zum Übersetzen tippen. Google Übersetzer funktioniert jetzt in …
|
Lunde, la 1an de februaro rekomencis la kunvenoj en Herbartstrasse 25 en Lietzensee. begonnen. Estis longa pauzo de kelkaj semajnoj pro la festotagoj dum kristnasko kaj la melcerteco pro la pandemio.
Partoprenis Hannelore, Gerd, Ulrich kaj Roland gekommen kaj interkonsentis renkonti de nun lunde inter la 14:30 kaj 16:30 horo.
La tempo estas fiksita por Zoom-konferenco.
Konsiloj (germanlingve) por la funkciigo de Zoom sur propra komputilo aux posxtelefono.
Aux per la jana ligilo:
https://zoom.us/j/96697091494?pwd=WlFYZXR5aDhpV2Fxay9uL0ozdjAzQT09
Se Zoom estas instalata oni povas aligxi al la Berlina Salono per:
Meeting-ID: 966 9709 1494
Kenncode: la jaro de la Unua Libro
La 9an de dezembro okazist la advents kunveno de la Esperanto-Gruppe de Hans Moser en Herbartstraße 25 statt. Impreson donas la registrado, kiu estas videbla en YouTube .
La filmeto pri la festa kunveno kun koncerto. En reduktita kvalito pro la limigoj de nia retejo. Post perfektigo eblus per YouTube, sed tie jam estas multaj malbonkvalitaj filmetoj pri Esperanto….. Tamen la malperfekta versio iomete varbas
Ekde la minuto 1:40 Simone Nauck kantas la famkonatan italan kanzonon “O Sole mio” en la versio de Karl Vanselow. Estas unu el diversaj versioj de la teksto en Esperanto.
Karl Vanselow estis aktiva Membro de la Esperanto-vivo en Berlin tuj post la Dua Mondmilito. Estas multaj mencioj pri li kaj liaj aktivecoj en Berlino. La verkisto Jean Forge, ankaŭ ligita kun Charlottenburg, nomis lin “nia verda trobadoro” en nekrologo marto 1960 en Pola Esperantisto . Vanselow mortis 1959 post kristnasko († 28a de Dezembro 1959) in Berlin-Schöneberg.
Ravas la suno en la ruĝ’ vespera,
antaŭ ol ĝi for en la nokton iras.
Kiu ĝin vidas, tiu ĝin admiras
pro ĝia belo reva supertera.
Nur unu suno
min ravas pli,
la sun’ plej bela
ja estas vi,
nur vi, nur sole vi,
estu ĉiama
suno por mi.
II.
Pasos la nokto, kaj post gia fuĝo
la suno ree lumos de l’ ĉielo.
Ĝi ravos nin per admirinda belo
en plena pompo de l’ matena ruĝo.
Nur unu suno
min ravos pli,
la plej radia
sun’ estas vi,
nur vi, nur sole vi,
estu la sun’
la sun’ por mi.
Dimancxe, la 20an de decembro 2020 je la 18:30 horo en Deutschlandfunk Kultur (Berlino 89,6 MHz) Konsiloj por kapti la elsendojn tutmonde.
————provizora maŝintraduko, korigenda.
Enŝaltu Deutschlandfunk Kultur la 20an de decembro 2020 je la 18:30. La radioteatraĵo de Joël László »Sur la rando de la falo« estas amuza kun Zamenhof kaj tio ŝajnas tiel grava por la dissendanto, ke la anonco ne nur montras bildon pri li, sed ankaŭ unu el la iam popularaj simbolaj reprezentoj sur unu Bildkarto estas montrita.
Utopio de kompreno: la universala lingvo Esperanto. (Jean Vigne / imago-bildoj / Kharbine Tapabor – Desegno de Charles Verax
Pri la enhavo de la radia teatraĵo ĝi diras: La radioteatraĵo komenciĝas per du biografioj, kiuj krucis en Bjalistoko en 1906. En la 19-a jarcento, juda plimulto loĝis en ĉi tiu urbo en la nuna orienta Pollando. Surstrate vi povas komuniki samtempe kaj unu apud la alia en la rusa, pola, jida kaj germana. En la jaroj antaŭ la unua mondmilito okazis kruelaj pogromoj kontraŭ la juda loĝantaro. Ĉeestintoj de la pogromo de 1906 estas maljunulo kaj junulo, kiuj loĝis preskaŭ trans la strato dum kelka tempo: Ludoviko Zamenhof kaj David Kaufmann. La unua mondfamiĝas kiel la inventinto de la planlingvo Esperanto. Liaflanke, David Kaufman prenis la nomon Dziga Vertov en Moskvo kaj estis konsiderata elstara pioniro de silentaj kaj fruaj parolfilmoj. Lian verkon “La viro kun la fotilo” antaŭas manifesto, kiu celas novan vidan lingvon, kiu kunigas ĉiujn homojn. Per parolado kaj vidado, kiuj provas konduki homojn al si mem kaj for de perforto, la radia teatraĵo parolas en la estantecon kaj pensas per okuloj, oreloj, buŝo, manoj kaj membroj.
Oni povas demandi, kiel la aŭtoro Joël László, naskita en Zuriko en 1982, kiu verkas teatraĵojn kaj prozon kaj laboras kiel tradukisto, elektis ĉi tiun temon.
Li loĝas en Bazelo kaj doktoriĝas ĉe la filozofia-historia fakultato de la universitato tie, Pri lia akademia kariero oni informas, ke li studis islamajn studojn, orienteŭropan historion kaj modernan ĝeneralan historion en la universitato de Bazelo. En 2012 kaj 2013 li laboris kiel asistanto ĉe la Seminario de Mezorienta Studoj. Ekde 2013 li estis esplora asociito en la projekto SNSF “SIBA – Vidaj Aliroj al Esploro pri Kompara Viva Medio en Jugoslavio kaj Turkio, 1920-aj kaj 1930-aj jaroj”. Li traktas la urbojn Istanbulo kaj Ankaro. Liaj esploraj interesoj estas la vivmedio, ĉiutaga historio kaj vida historio en la malfrua Otomana Imperio kaj la Respubliko Turkio, same kiel la historio de Egiptio ekde la 19a jarcento.
La aŭtoro respondis retpoŝte al la demando pri la ekesto de la radioteatraĵo;
Kara sinjoro Schnell Mi ege ĝojas, ke vi interesiĝas kaj dankas vin pro via atentigo. Ĉiukaze la radioteatraĵo atestas mian grandan respekton por kaj mian fascinon pri Ludoviko Zamenhof kaj estas plejparte inspirita ankaŭ de liaj postmortaj verkoj.
La verkado de la teksto estas rezulto de konstato dum mia universitata tempo: ke Ludoviko Zamenhof kaj Dziga Vertov (ankaŭ serĉanto por speco de universala lingvo) devenas de la sama urbo kaj, kiel mi tiam eksciis dum la esplorado, dumtempe loĝis preskaŭ trans la strato. Dum jardekoj mi cerbumis pri ĉi tiu “koincido” (kaj la neceso de utopio de homa kompreno – vive priskribita de Zamenhof – kiu hodiaŭ estas facile spertebla kun la konstante danĝero de la forglito en en perforton) kaj iam ekestis kaj amasiĝis la tekstoj, kiuj konsistigas la nunan radioteatraĵon.