Pri Fethke en Dialog (DE/PL)

En la numero 126 (04/2018-2019) de la german-pola revuo DIALOG estas teksto pri Jan Fethke, kiu estas konata el la Esperanto-vivo en Berlino. 2018 tie mortis lia vidvino Wanda Fethke-Großmann.

En la kontribuo de Łukasz Jasina (Was Polen und Deutsche im Kino verbindet) sur paĝo  9 -14 germane, paĝo 15 – 19 pole. li ests menciita post Pola Negri kaj antaŭ Artur Brauner, kies nomo kaj verko estas multe pli konata.

Li estis la filo de pola kuracisto en Oppeln kaj batalis en la silezia armita ribelo (pole: Powstania śląskie). Tial li estis devigata kaŝiĝi en Berlino, kie li laboris en la 1920aj jaroj kiel ĵurnalisto. Kiel unua polo li verkis por la fama »Film-Kurier« – unu la plej konataj revuoj pri filmoj, kiu eĉ aperis ĉiutage. La teksto mencias, ke li estis en kontakto kun ne detale priskribitaj »maldekstraj grupoj«kaj decidis forlasi Germanion post 1933. Li iris al Varsovio, kie li revoluciigis la filmindustrion per liaj spertoj el Berlino. Li laboris kiel reĝisoro kaj scenaristo. Pro tio la termino »Drehbuch« estis prenata en la pola lingvo.

Antaŭ la Dua Mondmilito li estis reĝisoro de kvar filmoj, interalie la klasika »Złota Maska« (La Ora Masko, 1939). Ĉar Fethke posedis la germanan ŝtatanecon, li povis labori sub la germana okupacio kaj kunlabori kun la okupantoj. Tio poste kaŭzis riproĉojn. Li verkis la scenarion por la filmo »Die Grenzstrasse« (1947 de Aleksander Ford), kiu estis la unua pola filmo pri persekuto de judoj kaj rezisto.

1961 li vojaĝis al Belino, kie li laboris kun Fritz Lang.

Vanselow (maldekstre) kaj Fethke (kun libro) en aranĝo de Esperanto-Ligo Berlin

La aŭtoro Łukasz Jasina ne mencias la ligojn de Fethke al Esperanto kaj preterlasas la fakton, ke Fethke 1961 simple restis en Berlino, kie li estis ĝis li morto 1980 aktiva en la  »Esperanto-Ligo Berlin«. 1960 li malkaŝis en la revuo »Pola Esperantisto«, ke estis li, kiu varbis en la 1920aj jaroj Karl Vanselow, la konata eldonisto de la revuo »Die Schönheit«por Esperanto. Vanselow tiam havis kinejon en la kvartalo Wilmersdorf kaj havis kontaktojn al artistoj kaj al la filmo-industrio.

Vanselow post la milito per poemo deziris ekscii la adreson de lia amiko. Por poŝtkarto de la 26a de septembro 1956 E. Markau el Hamburgo povas sendi la adreson en Lodz.

Posted in Geschichte, Polen | Tagged , , | Leave a comment

Protokoloj de membrokunveno

Ne estas disponebla en Esperanto. Bv. konsulti la germanlingvan version.

Posted in Estrarkunsido, Jahreshauptversammlung | Tagged , , | Leave a comment

Afriko brilas

La vojo al la fontoj de la ĉokolado estis longa kaj temporaba. En 2013 mi eksciis per kontakto kun afrikaj farmistoj pri la valoro de la restaĵoj, kiuj ekestas dum la produktado de kakao. En Ganao, kiel en ĉiuj aliaj landoj, kiuj produktas kakaon, oni nur eksportas la grajnojn de la kakaoarbo kaj lasas la kakaoujojn en la kakaoarbaro. Estas materialo simila al ligno kaj ni taksis, ke nur en Ganao estas ĉirkaŭ 1 miliono da tunoj jare. La farmistoj rakontis, ke ili provis eksporti la materialon al Britio por anstataŭigi karbon.

En Plena Ilustrita Vortaro

Kiel kemiisto mi tuj komprenis, ke tio ne povas funkcii kaj intertempe oni tutmonde komprenis, ke simpla bruligo ne funkcios. Mi vidis la alternativon en la preparo de biokarbo (angle: biochar), kiu utilas en la agrikulturo kaj konservas la valoron de la mineraloj. Ganao ĉiujare pagas grandan sumon por la importo de potaso. Sed ĝi abundas en la kakaujoj. Nia grupo de la privata universitato SRH en Berlin proponis prilabori ĝin per pirolizo. Tiel oni povus eĉ produkti elektron, pri kiu multaj afrikanoj sopiras.

Kompleta frukto de kakao, en kiu estas la grajnoj

La unua provo, akiri subvencion de la germana registaro estis malsukcesa, kaj pasis plia jaro atendante la decidon pri draste reduktita projekto. En somero 2018 ni ricevis la konfirmon kaj preparis vojaĝon por oktobro 2018, dum kiu ni intencis konatiĝi kun la lokaj fakuloj en Accra kaj Kumasi. La projekto havas la titolon: ENGHACO = Energize Ghana by Utilization of Cocoa Pod Husks (energion por Ganao per utiligo de kakaujoj).

En la vespero de la 10-a de oktobro mi alvenis al la internacia flughaveno de Accra, kaj niaj kolegoj kondukis nin al la gastejo de la universitato de Ganao (Legon), de kie ni organizis niajn vizitojn en Accra. La ĉefa programero estis la granda konferenco en la salonego de universitato (Volta Hall), sed krome estis diversaj aliaj kontaktoj, ekzemple, kun la germana komerca ĉambro (Auslandshandelskammer AHK), la ambasadejo, la normiga institucio (Ghana Standards) kaj vizito de la 4-a foiro pri alternativa energio.

Mi provis kontakti esperantistojn. Per Amikumu mi tuj trovis kontakton en Accra, dum la aliaj estis kelkajn cent kilometrojn for en aliaj landoj. Mi sukcesis aranĝi renkontiĝon kun samideano Alfred, kiu renkontis min en la plej malbona itala restoracio sude de la Saharo. Ni tie povis iomete babili kaj li afable proponis ŝofori min al mia gastejo. Veturante laŭ la nokta “Liberation Road” ni povis bone diskuti pri diversaj aferoj kaj eĉ diveni ideojn por plia komerca kunlaboro. Li bone komprenis, ke mia universitato okupiĝas interalie pri sunenergio kaj peris kontakton al institucio en Ganao, kiu intencas eduki junulojn en ĉi tiu kampo. Ni konsentis, ke esperantistoj en Afriko tro multe okupiĝas pri instruado de la lingvo kaj neglektas la aplikon por praktikaj aferoj.

Esperantisto sur en la regiono de KNUST

Post la konferenco en la universitato de Ganao (Legon) ni vojaĝis per buseto al Kumasi. Tie mi vidis per Amikumu, ke estas alia esperantisto sur la tereno de la universitato KNUST (Kwame Nkrumah University of Science and Technology). Bedaŭrinde ne eblis persone kontakti, ĉar ni nur estis du noktojn en Kumasi kaj poste devis viziti la farmistojn en la vilaĝo Asaman. Ili kondukis nin al la kakaoarbaroj, kie ili rikoltas la kakaon. Ni povis gustumi la freŝajn kakaofruktojn kaj manĝi la kakaon antaŭ la fermentado kun la dolĉa suko. En la vilaĝo estas vastaj tabloj, sur kiuj la farmistoj sekigas sian rikolton por vendi al eksterlando. Kontraste al la ĝenerale bona retaliro, en ĉi tiu vilaĝo ne estis altkvalita kontakto al la cetera mondo.

Por tranokti ni havis ĉambrojn en “Paradise Resort” apud la bordo de “Lake Bosumtwi”. Estas lago, kiu ekestis pro meteorito antaŭ unu miliono da jaroj. Estas trankvila loko sen tro da turistoj. Tamen por telefoni oni devas migri 2 kilometrojn al ĉevalejo.
Post nokto en la konata gastejo en Accra ni (mi kaj du kolegoj de la SRH universitato) per aviadilo senpobleme kaj sane alvenis en la flughavenon Berlin-Tegel (TXL).

Ni interkonsentis inviti la fakulojn el Afriko al konferenco en Berlino. Pro la konataj problemoj kun pasportoj kaj vizoj la dato estis prokrastita de novembro 2018 al januaro 2019. La celo estas akiri subvenciojn por pli vasta projekto, dum kiu ekestos moderna instalaĵo por la pirolizo de kakaoujoj kaj de aliaj agrikulturaj restaĵoj. De la kolegoj en Ganao ni lernis, ke ekzistas pliaj metodoj por utiligi la restaĵojn. Ekzemple, oni produktas sapon el palmoleo per potaso de kakaoujoj sur metia nivelo kaj estas diversaj eblecoj por produkti altvalorajn substancojn por la farmacia aŭ nutraĵa industrio.

Antaŭ la foriro ni povis aĉeti certan stokon da ĉokolado, kiu estas nun produktata en Ganao de la kompanio “Niche Confektionery Ltd.” en Tema kun ekzotikaj aromoj. Antaŭ kelkaj jaroj la tuta produktado de kakao iris eksterlanden, kie okazis la produktado de la ĉokolado. Ni estas konvinkitaj, ke ankaŭ la utiligo de la restaĵo povas okazi en la propra lando kaj utili al la bonfarto de la enloĝantaro.

 

Posted in ENGHACO, Berlin, UEA | Leave a comment

Temoj danziger50 – 2019 – 02

Okaze de la jubileo „100 jaroj virina balotrajto“ en Germanio nia Jartemo 2019 estas:

„La engaĝiĝo de virinoj en la Esperantlingva komunumo”

 

En niaj vesperaj aranĝoj speciale virinoj kun sia publika agado estu elstarigitaj, spertu aprezon kaj havu ŝancon elpaŝi. Virinoj, kiuj pasinte grave agadis en nia Esperantlingva komunumo estu prezentataj, priskriboj de iliaj vivo kaj verko estu esplorataj kaj kompletigataj.

Prelegantaj kaj prezentitaj virinoj en januaro kaj februaro

Judith Meyer – Wera Blanke – Lena Karpunina
Fotoj: Fritz Wollenberg

Judith Meyer, komputila lingvistino, reganta 12 lingvojn, 6 el ili kun kapableco prelegi. Ŝi sin engaĝas en la poliglota movado, en la movado Diem25, prelegas, organizis konferencojn, verkis kelkajn prilingvajn librojn, inter ili anglalingvan Esperanto-kurson.

Wera Blanke esploris, publikigis kaj prelegis pri planlingvaj fontoj de terminologiscienco kaj terminologia agado en la Esperantlingva komunumo kaj iniciatis la Terminologian Esperanto-Centron (TEC) de UEA (Budapeŝto 1987). Ŝi ricevis la Eugen-Wüster-Sonderpreis (2006) de Infoterm, Eugen-Wüster-Archiv Wien kaj Österreichische Nationalbibliothek pro siaj meritoj pri la terminologisciencaj esploroj lige al planlingvoj kaj esperantologio.

Lena Karpunina (1963-2013) estis rusdevena verkistino de originala Esperanto-literaturo, membro de la Akademio de Esperanto kaj de Akademio Literatura de Esperanto. Multaj el ŝiaj rakontoj estis premiitaj en Belartaj Konkursoj de UEA.

28-a de januaro 2019, 19h30

„Kiel traduki ‚Maultasche‘ – terminologiaj konsideroj pri regiona specialaĵo“ –  bonguste gajeta „PowerPoint“-prelego de Wera Blanke en Esperanto (unuafoje prezentita dum KAEST 2018)

11-a de februaro 2019, 19h30

Lena-Karpunina-vespero – En decembro 2018 estis transdonita la postlasaĵo de la Esperanto-verkistino Lena Karpunina al la Aŭstra Nacia BIblioteko. Tiuokaze Gerd Bussing prelegos pri ŝiaj vivo kaj verko rilate al la transdonitaj materialoj.

25-a de februaro 2019, 19h30

“Kiel mi verkis la novan ‘Teach Yourself Esperanto’ kurson” La komputila lingvistino Judith Meyer prelegos.

 

Al la renkontiĝejo “danziger50”!

 

Posted in Danziger 50, Uncategorized | Tagged | Leave a comment

Berlinanoj in Ondo 2019

En la unua numero de la jaro 2019 de la revuo »La Ondo de Esperanto« estas kelkaj kontribuoj de berlinanoj

Ronald Schindler raportas pri la  Zamenhof-Festo in Berlino, en kiu la redaktoroj de la revou (Halina Goreck, Aleksander Korĵenkov) transprenis la festprelegon.

p. 23 : Ronaldo. Zamenhoffesto en Berlino kun La Ondo

Johann Pachter raportas pri evento en »Polnisches Institut« (Pola Instituto),kie li partoprenis en  kunveno honore al Zamenhof.

p. 26 : Johann Pachter. Vieno: En la Pola Instituto

Alia Berlinano (Ulrich Brandenburg, Prezidanto de Germana Esperanto-Asocio) estis petata kontribui al atingoj kaj malsukcesoj en 2018.

8 Tribuno
p. 9 : Niaj atingoj kaj malsukcesoj en 2018 (Peter Baláž, Anna Bartek, Ulrich Brandenburg, Renato Corsetti, Mark Fettes, Paweł Fischer-Kotowski, Albert Stalin Tancinco Garrido, Mireille Grosjean, Trezoro Huang Yinbao, Dennis Keefe, Katalin Kováts, Vinko Markovo, Francesco Maurelli, Giorgio Silfer, Humphrey Tonkin, José Antonio Vergara, Zhang Ping, Łukasz Żebrowski)

La revuo  »La Ondo de Esperanto« aperas cxiumonte je la unua lundo en formato PDF- aux epub kaj kostas ankaux 2019 nur 15 € (aux 17 $, 60 Zlotoj respektive 850 Rubloj). Kiu nun abonas, ricevos la tutan jarkolekton 2018..

Detaloj kaj pagmaniero en speciala retpagxo.

 

Posted in Berlin | Leave a comment

Berlino 1918/19

Ĉi tiu artikolo ne legeblas en Esperanto.

Posted in Steglitz, Frankfurt/Oder, Deutscher Esperanto-Bund, Geschichte | Tagged , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

40 jaroj ŝtata biblioteko

Scienca bibliotekistino Susanne Henschel gvidas tra legosalonegoj de la Ŝtata Biblioteko
Foto: Fritz Wollenberg

La 15-an dec. cxi-jare la Staatsbibliothek zu Berlin (Haus Potsdamer Straße) festis sian malfermon antaux 40 jaroj (en 1978) en tiama Okcident-Berlino. Preskaux ekde tiam en gxi trovigxas pli kaj pli da E-literaturo, kaj la UEA-organo “Revuo Esperanto”. Cxi-jare la (ge)redaktoroj de la revuo donacis por la biblioteko pliajn de en ilia eldonejo “impeto” eldonitaj libroj.

Ankaux la “Esperanto-Libraro”, filio de Podlahia Biblioteko en Bjalistoko donacis pliajn E-librojn, intertempe registritaj en la0PAC-katalogo de Stabi Berlin kaj jam pruntepreneblaj. Fakte la nomon Staatsbibliothek zu Berlin – Preußischer Kulturbesitz
(SBB-PKB) la Fondajxo Prusa Kulturposedajxo donis en la jaro 1992 ankaux al la Deutsche Staatsbibliothek (iama Preußische Staatsbibliothek) en Orient-Berlino, Unter den Linden, okaze de kunigo de ambaux bibliotekoj en Berlin.

La malnova bibliteko cxe Unter den Linden rericevis la historian nomon “Preußische
Staatsbibliothek" okaze de renovigo, legebla surmure en la cxefenirejo, apud la nuna nomo oficiala. En ambaux bibliotekoj trovigxas ofte la samaj libroj, kiel ekz. E-vortaroj, por konsulti surloke, sen bezono vagadi inter ambaux bibliotekoj. En la parto de BSB por infanoj en Westhafen trovigxas pliaj E-libroj por infanoj.

Amike Johano

40-jaroj de Staatsbibliothek zu Berlin

Son 23. Dez 2018 18:55 . Gesendet von: 

Posted in Geschichte | Leave a comment

Eo Kurso de popola altlernejo Frankfurt (Oder)

La popola altlernejo (Volkshochschule (VHS) Frankfurt (Oder)) anoncas en sia programo por printempo kurson sub la titolo ” ESPERANTO – WELTSPRACHE DER HERZEN” (Esperanto – Mondlingvo de la koroj). La kompleta programo estas atingebla rete (Download PDF  3 MB) kaj poste la printita versio estas disponebla en la urbo.

Programm der VHS Frankfurt (Oder) Seite 132

En la programo sur paĝoj 132/133 troveblas la teksto, kiu ankaŭ estas atingebla per la  retejo de la popola altlernejo:

Esperanto ist die am weitesten verbreitete Plansprache. Ihre heute noch gültigen Grundlagen wurden als Lingvo Internacia, internationale Sprache, 1887 von dem Augenarzt Ludwik Lejzer Zamenhof veröffentlicht, dessen Pseudonym Doktoro Esperanto („Doktor Hoffender“) zum Namen der Sprache wurde. Quelle: Wikipedia
Zamenhof verfolgte das Ziel, durch eine leichte, einfach strukturierte und spielend zu erlernene Sprache die Verständigung der Menschen verschiedener Nationalitäten zu ermöglichen.
Die Grammatik passt übrigens auf einen Bierdeckel!

Kursnr.: H426.01 – Kosten: 5,00 € – Mi. 08.05.2019, 18.00 – 20.30 Uhr

Programm der VHS Frankfurt (Oder) Seite 133

La Esperanto-kurso okazos en la sidejo de VHS Frankfurt (Oder) kiu estas atingebla per publika trafikiloj;

Gartenstraße 1, 15230 Frankfurt (Oder)

Buso: Nr. 980 (Brunnenplatz) / 983 (Europa-Universität)
Tramo: Nr. 4 (Am Anger) / Nr. 2, Nr. 3 (Gartenstraße) / Nr. 1 (Brunnenplatz)

La Esperanto-Kurs de la popola altlernejo Frankfurt (Oder) estas la unua videbl signo de la prepooj al la German-Pola-Esperanto-Kongreso, kiu okazos pentekoste sur ambaŭ bordoj de la rivero odro (limo inter germanio kaj pollando)

La kurso okazas kelkajn tagojn post la tradicia »Ponta Festo« kun informbudo pri Esperanto, kiu estas de jardeko organizita de Ronald Schindler. Ekzemple 2018 (Fotoj) oder 2017  (Raporto en Ondo de Esperanto).

 

 

 

 

Volkshochschule Frankfurt (Oder)
Gartenstraße 1

Gartenstraße 1
15230 Frankfurt (Oder)

Bus: Nr. 980 (Brunnenplatz) / 983 (Europa-Universität)
Bahn: Nr. 4 (Am Anger) / Nr. 2, Nr. 3 (Gartenstraße) / Nr. 1 (Brunnenplatz)

Posted in Frankfurt/Oder, Brückenfest, Kurso, VHS | Leave a comment

Temoj danziger50

14-a de januaro 2019, 19h30

Rerigardo al la jaro 2018 en Berlino kaj aliloke kun multaj fotoj kaj antaŭenrigardo al la jaro 2019

  • Wera Blanke raportos pri la Konferenco pri Apliko de Esperanto en Scienco kaj Tekniko (KAEST– oktobro 2018 en Modra-Harmónia, Slovakio)
  • Johann Pachter pri la Zamenhoffesto en Vieno (decembro 2018, Pola Instituto)

    Kelkaj prelegintoj 2018 en danziger50: Anna kaj Dima el Ruslando (eldonantoj kaj redaktoroj), Evildea (Richard) el Aŭstralio (jutubumanto), Araksja el Armenio (Esperanto-instruistino)

  • Kelkaj Esperanto-eventoj en Berlino 2018: Somera Festo sur la Esperantoplaco, Adiaŭo de la bicikla karavano al la Universala Kongreso de Esperanto en Lisbono, promeno kun la japana esperantistino Mikiko al lokoj de memoro

    Propono por la Jartemo 2019 en danziger50:

„La engaĝiĝo de virinoj en la Esperantlingva komunumo”

Okazo por la jartemo estas la jubileo – 100 jaroj virina balotrajto en Germanio. En januaro 1919 okazis la unua baloto en Germanio, en kiu virinoj balotis kaj estis balotitaj.

Kelkaj engaĝiĝantaj virinoj en la Berlina Esperantlingva komunumo: Margarete Glaser (1901/1902?-1984) Esperanto-instruistino, interpretistino, estraranino, Margarete Saxl (1889/1891?-1938), Esperanto-instruistino, aŭtorino de lernolibro, Hella Sauerbrey (1920-1981), Esperanto-instruistino en Orienta Berlino, tradukistino, estraranino, Ina Tautorat (nask. 1944), prezidantino de Esperanto-Ligo Berlino 1977-1991, sekretariino de Loka Kongresa Komitato de Universala Kongreso de Esperanto en 1999 en Berlino

 

28-a de januaro 2019, 19h30

Kiel traduki ‚Maultasche‘ – terminologiaj konsideroj pri regiona specialaĵo“ –  bonguste gajeta „PowerPoint“-prelego de Wera Blanke en Esperanto (unuafoje prezentita dum KAEST 2018)

Fotoj: Glaser, Glück,Saxl de Walter Kermann, la aliaj de Fritz Wollenberg

 

Al la renkontiĝejo “danziger50”!

Posted in Vortrag, Berlin, Danziger 50 | Tagged , , | Leave a comment

Fotoj Zamenhof-Festo Berlino

La berlinanoj atende sekvas la programon

La festprelegantoj el Kalingrad

Halina

  

Johano kaj Anna preparas la libroservon

Posted in Uncategorized | Leave a comment